Spor dünyası sürekli yeni bir arayış peşinde. Bir dönem protein tozları vardı sonra avokado geldi, matcha smoothieler yaygınlaştı ve şimdi de spirulina diye yeni bir kavram hayatımıza girdi. Henüz Türkiye’de değil ama dünyanın diğer noktalarındaki influencer’lar Instagram fenomenleri ve sporcular spirulinalı smoothieler, poke bowllar ve bunlar gibi birçok sağlıklı besini sosyal medya hesapları üzerinden paylaşıyor ve yaygınlaştırmaya çalışıyorlar.

Öyle ki bilim dünyası bile bu fenomen besin (ya da gıda takviyesi) üzerine kapsamlı araştırmalar yapıyor ve makaleler yazıyorlar.

Öncelikle tam olarak neden bahsediyoruz? Spirulina nedir?

Spirulinanın tanımı ile olaya giriş yapsak daha doğru olur… Spirulina, tek hücreli mikropların ailesi olan siyanobakteriden (cyanobacteria) geliyor. Hem tatlı hem de tuzlu suda yetişen ve genelde mavi yeşil alg olarak bilinen de bir canlıdır. Aslında Dünya üzerindeki en yaşlı yaşam formu olduğuna dair de bir inanış ve iddia mevcut.

Spirulina genelde toz halinde bulunuyor.

Son dönemde yaygınlaşan ve sporcuların daha sağlıklı bir yaşam için kullandığı spirulina, aslında bunun için özel olarak geliştirilen spirulina lagun ve gölcüklerinde üretiliyor. Bu gölcüklerde üretilen spirulina daha sonra kurutularak toz haline getiriliyor ve çeşitli şekillerde piyasaya sürülüyor. Örneğin bazı markalar spirulinayı kapsül haline getirerek hap olarak satarken diğer markalar gıdaların içine ekliyor ya da toz olarak bırakıyor. Dolayısıyla bu yeşil besini marketlerdeki kale, ıspanak ya da marul gibi sebzelerin yanında bulmanız biraz zor.

Peki spirulinanın faydaları nelerdir?

Spirulina hakkındaki bu kapsamlı tanımı geçtikten sonra sıra geldi bu ‘süper besinin’ faydalarına… Üreticilerin iddiasına göre spirulina protein ve antioksidan deposu. Buna ek olarak iltihaplanmanın önüne geçerek sindirim sistemine destek oluyor ve kalp ve damar sistemini dengeleyerek tansiyonun önüne geçiyor.

Her ne kadar  yapılan araştırmalar henüz yeni ve az olsa da spirulinanın hergün kullanılması kolesterolü azaltıyor ve trigliserid seviyelerini düzenliyor ve kalp hastalıklarıyla savaşıyor. Bazı araştırmalarda ise özellikle şeker hastalarının tansiyonlarını ve şeker seviyelerini düzenlemek için faydalı olan spirulinanın kanserle mücadelede de işe yaradığına dair araştırmalar yapıldı. Tabii bu araştırmaların henüz tamamlanmamış ve yüzde 100 kanıtlanmamış olduğunu söylemek gerek.

Medicine and Science in Sports and Exercise isimli dergide yapılan bir araştırma her gün düzenli olarak 6 gram (yani yaklaşık 2 çay kaşığı) spirulina tozu tüketen fit bireylerin daha uzun koştuğunu ve koşu bandı üzerinde daha fazla yağ yaktığını ortaya çıkardı. Bu araştırma elbette 9 kişilik görece ufak bir grupla yapılmış olsa da koşu performansını artırmak ve kişisel rekorunuzu kırmak ve hatta koşu yarışı kazanmak için umut vadediyor.

Yüksek protein oranına sahip olan spirulinanın yaklaşık yüzde 70’i proteinden oluşuyor. Vücudun ihtiyacı olan fakat üretemediği amino asitleri bünyesinde barındıran spirulina oldukça yoğun. Uzmanlar spirulinanın vücutta detoks etkisi yarattığını dile getirirken henüz net bir araştırma olmasa da bağışıklık sistemini güçlendirdiğine dair bir inanış var.

Beta karoten deposu

Spirulinanın en önemli artılarından biri yüksek oranda beta karoten barındırması. Tek bir çay kaşığı spirulianın günlük beta karoten ihtiyacının iki katını karşıladığı bilinen bir gerçek. Göz, cilt, ciğerler için kilit bir öneme sahip olan beta karotenin yanı sıra bu besinde ciddi oranda K vitamini var. Kan pıhtılaşması ve kemik sağlığı için büyük bir öneme sahip olan K vitamini ayrıca demir eksikliğiyle mücadele edenler için de önemli.

Spirulina vegan mı?

Evet spirulina vegandır. Demir deposu olmasına ve B12 vitamini kaynağı olmasına rağmen spirulina vejeteryan ve veganlar için ideal bir besin kaynağıdır. Özellikle demir kaynağı olması dolayısıyla vejeteryan ve veganlar için tavsiye ediliyor.

Spirulina nasıl tüketilir?

Spirulinayı beslenme düzeninize eklemenin farklı yolları var. Bunları toz halinde içeceğinize ya da yemeğinize ekleyebildiğiniz gibi dilerseniz kapsül halinde de tüketebilirsiniz. Uzmanlar ana besin olarak spirulina (mavi yeşil alg) tüketmek yerine bir destek olarak tüketilmesini öneriyor.